Bartholin kisti, kadın üreme organlarının bir parçası olan Bartholin bezlerinde oluşan bir tür kistik yapıdır. Bartholin bezleri, vajinanın iki yanında yer alan ve vajinanın nemli kalmasını sağlayan bezlerdir. Bartholin kisti, bu bezlerin tıkanması sonucu oluşan ve sıklıkla görülen bir durumdur.
Bartholin kistleri, genellikle küçük, ağrısız ve hareket edebilen kitleler şeklinde ortaya çıkar. Başlangıçta küçük olsalar da zamanla büyüyebilir ve çeşitli rahatsızlıklara neden olabilirler. Bartholin kistleri, kadınların genital bölgesinde oluşan en sık görülen kistik yapılardan biridir.
Bartholin kistleri, kadınların yaşamlarının herhangi bir döneminde ortaya çıkabilir. Ancak en sık görüldüğü dönem, üreme çağındaki kadınlardır. Bartholin kistleri, genellikle herhangi bir belirtiye neden olmadan gelişebilir, ancak bazı durumlarda çeşitli rahatsızlıklara yol açabilir.
Bartholin Kisti Belirtileri Nelerdir?
Bartholin kistleri, genellikle asemptomatik (belirtisiz) olarak gelişir. Yani, kist oluştuğunda herhangi bir belirti görülmeyebilir. Ancak bazı durumlarda aşağıdaki belirtiler görülebilir:- Ağrı ve Hassasiyet: Bartholin kistleri, büyüdükçe vajinal bölgede ağrı ve hassasiyet hissedilebilir. Özellikle otururken veya yürürken rahatsızlık hissedilebilir.
- Şişlik: Bartholin kistleri, vajinanın iki yanında küçük, hareketli bir şişlik oluşturabilir. Bu şişlik zamanla büyüyebilir.
- Ateş ve İltihaplanma: Bartholin kistleri, enfeksiyon kapabilir. Bu durumda, kist bölgesinde kızarıklık, ısı artışı, ağrı ve ateş görülebilir.
- Cinsel İlişki Sırasında Ağrı: Bartholin kistleri, cinsel ilişki sırasında ağrıya neden olabilir.
- Üriner Sistem Problemleri: Bazı durumlarda, Bartholin kistleri idrar yapma sırasında güçlüğe, acıya veya sıkışmaya neden olabilir.
Bartholin Kisti Nedenleri ve Risk Faktörleri
Bartholin kistlerinin oluşmasında çeşitli nedenler ve risk faktörleri bulunmaktadır:- Tıkanma: Bartholin bezlerinin tıkanması, en sık görülen neden olarak karşımıza çıkar. Tıkanma, bez kanallarının enfeksiyon, travma veya doğuştan gelen anomaliler nedeniyle kapanmasına bağlı olarak gelişir.
- Enfeksiyon: Bartholin bezlerinin enfeksiyonu, kistlerin oluşmasına neden olabilir. Enfeksiyon, genellikle cinsel yolla bulaşan hastalıklar, idrar yolu enfeksiyonları veya diğer genital enfeksiyonlar sonucunda gelişebilir.
- Travma: Genital bölgeye uygulanan travmalar, Bartholin bezlerinin tıkanmasına ve kist oluşumuna yol açabilir.
- Hormonal Değişiklikler: Hamilelik, doğum, menopoz gibi hormonal değişikliklerin yaşandığı dönemlerde Bartholin kistleri daha sık görülebilir.
- Genetik Faktörler: Bazı durumlarda, Bartholin kistlerinin oluşumunda genetik faktörlerin de rol oynadığı düşünülmektedir.
- Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar
- Sık Tekrarlayan Genital Enfeksiyonlar
- Geçirilmiş Genital Bölge Cerrahisi
- Hamilelik ve Doğum
- Menopoz Dönemi
- Sigara Kullanımı
Bartholin Kisti Tanısı Nasıl Konur?
Bartholin kistlerinin tanısı, genellikle fizik muayene ve görüntüleme yöntemleri kullanılarak konur. Sağlık uzmanları aşağıdaki adımları takip ederler:- Öykü Alma: Sağlık uzmanı, hastanın semptomları, geçmişi ve risk faktörleri hakkında detaylı bilgi toplar.
- Fizik Muayene: Sağlık uzmanı, genital bölgeyi dikkatle inceler. Kistik bir yapının varlığı, büyüklüğü, hassasiyeti ve hareketliliği değerlendirilir.
- Görüntüleme Testleri: Gerekli durumlarda, ultrason veya manyetik rezonans görüntüleme (MRG) gibi testler yapılabilir. Bu testler, kistik yapının özelliklerini ve diğer olası nedenleri dışlamak için kullanılır.
- Biyopsi: Nadiren, kistik yapının içeriğinin incelenmesi için biyopsi (doku örneği alma) işlemi yapılabilir.
Bartholin Kisti Tedavi Yöntemleri
Bartholin kistlerinin tedavisi, kist büyüklüğü, semptomların şiddeti ve altta yatan nedenlere göre belirlenir. Aşağıdaki tedavi yöntemleri uygulanabilir:- Gözlem: Küçük, asemptomatik (belirtisiz) Bartholin kistlerinde, yakın gözlem altında tutulması tercih edilebilir. Bu durumda, kistler düzenli olarak kontrol edilir ve herhangi bir değişiklik olması halinde tedavi planlanır.
- Sıcak Uygulama: Ağrılı ve enfekte Bartholin kistlerinde, sıcak uygulama tedavisi etkili olabilir. Sıcak uygulama, kistlerin açılmasına ve boşalmasına yardımcı olur.
- Antibiyotik Tedavisi: Enfekte Bartholin kistlerinde, antibiyotik tedavisi uygulanabilir. Antibiyotikler, enfeksiyonu kontrol altına almak ve kistlerin iyileşmesine yardımcı olmak için kullanılır.
- Aspirasyon: Küçük, ağrılı Bartholin kistlerinde, kist içeriğinin aspire (çekilip) edilmesi tedavi seçeneklerinden biridir. Bu işlem, kistlerin geçici olarak boşaltılmasını sağlar.
- Marsüpiyalizasyon: Bu işlem, kistlerin cerrahi olarak açılması ve içeriğinin boşaltılması, ardından da kenarlarının dikilmesi işlemidir. Bu yöntem, kistlerin tekrarlama riskini azaltır.
- Eksizyonel Cerrahi: Büyük, tekrarlayan veya komplike Bartholin kistlerinde, kistlerin tamamen çıkarılması (eksizyonel cerrahi) gerekebilir.
Bartholin Kisti Operasyonu ve Ameliyat Sonrası Bakım
Bartholin kistlerinin cerrahi tedavisi, marsüpiyalizasyon veya eksizyonel cerrahi olarak gerçekleştirilebilir. Marsüpiyalizasyon Ameliyatı:- Bu işlem, kistlerin cerrahi olarak açılması ve içeriğinin boşaltılması, ardından da kenarlarının dikilmesi işlemidir.
- Lokal anestezi altında gerçekleştirilir ve genellikle günübirlik cerrahidir.
- İyileşme süreci 1-2 hafta arasında değişebilir.
- Tekrarlama riski düşüktür, ancak bazı hastalarda kist yeniden oluşabilir.
- Bu işlem, kistlerin tamamen çıkarılması (eksizyonu) işlemidir.
- Genel anestezi altında gerçekleştirilir ve hastanede kalış süresi 1-2 gün arasında değişebilir.
- İyileşme süreci 2-4 hafta arasında sürebilir.
- Tekrarlama riski daha düşüktür.
- Ağrı kontrolü için ağrı kesiciler kullanılır.
- Bölgeye sıcak uygulama yapılması önerilir.
- Bol sıvı alımı ve yumuşak gıdalar tüketilmesi tavsiye edilir.
- Cinsel ilişkiden ve tampon kullanımından kaçınılması gerekir.
- Dikişler kendiliğinden eriyebilir veya 1-2 hafta içinde alınır.
- Genital bölge hijyenine özen gösterilmelidir.
Önemli Bilgilendirme:
Burada yer alan bilgiler sadece bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Kişiselleştirilmiş tedavi önerileri ve profesyonel tıbbi rehberlik için mutlaka doktorunuza danışınız.